TYPY OKRĘTÓW
NAWODNYCH

Lotniskowce:

.:Centaur
.:Chakri Naruebet
.:Charles de Gaulle
.:Clemenceau
.:Enterprise
.:Giuseppe Garibaldi
.:Hermes
.:Invincible
.:John F. Kennedy
.:Kitty Hawk
.:Kuznetsov
.:Nimitz
.:Principe de Asturias
.:Sao Paulo
.:Viraat

Krążowniki:

.:Jeanne d'Arc
.:Kara
.:Kiev (Kijów)
.:Kirov
.:Slava
.:Ticonderoga
.:Vittorio Veneto

Niszczyciele:

.:Arleigh Burke
.:Atago
.:Audace
.:Cassard
.:Charles F. Adams
.:Delhi
.:Georges Leygues
.:Iroquois
.:Kashin
.:KDX-1
(Kwanggaeto-Daewang)
.:KDX-2
(Chungmugong Yi Sun-shin)
.:KDX-3
(Sejong-Daewang)
.:Keelung
.:Kidd
.:Kimon
.:Kongou
.:Lanzhou
.:Luda
.:Luhai
.:Luhu
.:Luigi Durand de la Penne
.:Lujang
.:Lutjens
.:Maraseti
.:Perth
.:Rajput
.:Sheffield
.:Sovremenny
.:Spruance
.:Suffren
.:Tourville
.:Tribal
.:Udaloy (Udałoj)

Fregaty:

.:Adelaide
.:Al Madinah
.:Al Riyadh
.:Almirante Brown
.:Álvaro de Bazán
.:Anzac
.:Aradu
.:Artigliere
.:Barbaros
.:Brahmaputra
.:Brandenburg
.:Bremen
.:Broadsword
.:Cheng Kung
.:De Zeven Provincien
.:Duke
.:Elli
.:Floreal
.:Fridtjof Nansen
.:Godavari
.:Halifax
.:Hydra
.:Jacob van Heemskerck
.:Jianghu
.:Jiangwei
.:Kang Ding
.:Karel Doorman
.:Kortenaer
.:Krivak
.:La Fayette
.:Lekiu
.:Lupo
.:Maestrale
.:Naresuan
.:Neustrashimy (Nieustraszimyj)
.:Niteroi
.:Oliver Hazard Perry
.:Sachsen
.:Santa María
.:Soldati
.:Talwar
.:Thetis
.:Tromp
.:Ulsan
.:Valour
.:Vasco da Gama
.:Venti
.:Wielingen
.:Yavuz

Korwety:

.:Niels Juel
.:Visby

Standard Missile

| SM-1 | SM-2 | SM-3 | SM-4 | SM-5 | SM-6 | dane taktyczno-techniczne | rysunki |

ostatnia aktualizacja: 31.05.2010 r.

SM-3:

        Program stworzenia morskiego systemu obrony antybalistycznej NATBMD (Navy Area Theater Ballistic Missile Defense), prowadzony przez Organizację Inicjatywy Obrony Strategicznej SDIO (Strategic Defense Initiative Organization) oraz marynarkę wojenną Stanów Zjednoczonych, był pierwszym krokiem na drodze do powstania serii SM-3. Skupiał się on na zmodyfikowaniu pocisków model RIM-156A Standard ER (SM-2ER Block IV) w ten sposób, aby mogły one niszczyć rakiety balistyczne krótkiego i średniego zasięgu w niższych warstwach atmosfery. Drugim jego elementem była implementacja systemu na okrętach wyposażonych w zintegrowany system dowodzenia i kierowania ogniem AEGIS. Program NTW (Navy Theater Wide) jest kontynuacją wysiłków podjętych w ramach projektu NATBMD. Jego celem jest rozszerzenie możliwości systemu AEGIS o prowadzenie obrony antybalistycznej na znacznie większym obszarze, wymierzonej przeciwko pociskom średniego i dalekiego zasięgu, poruszających się w wyższych warstwach atmosfery (maksymalnie w termosferze). Zadanie neutralizacji tych celów miało przypaść rakietom z serii SM-3, wyposażonym w lekki pocisk egzosferyczny LEAP (Lightweight ExoAtmospheric Projectile), będący głowicą kinetyczną. Zakładano, że powstały system obrony antybalistycznej AEGIS BMD (Ballistic Missile Defense) będzie skutecznie zwalczał zagrożenie ze strony rakiet balistycznych dalekiego zasięgu we wszystkich fazach ich lotu. Jeżeli okręt będzie znajdować się w pobliżu nieprzyjacielskich baz strategicznych, wówczas powinien zestrzelić rakietę w fazie startowej. Będąc dalej w fazie przelotowej, a operując w pobliżu bronionych instalacji w fazie ataku.
        Lekki pocisk egzosferyczny LEAP (głowica kinetyczna) jest zminiaturyzowaną wersją pojazdu KKV (Kinetic Kill Vehicle), który przeznaczony był do niszczenia celów siłą kinetyczną. Po wyniesieniu na tor lotu rakiety balistycznej, pojazd KKV samodzielnie wykrywał, namierzał i niszczył cel siłą uderzenia w niego. W 1985 roku w ramach ogłoszonej dwa lata wcześniej Inicjatywy Obrony Strategicznej SDI (Strategic Defense Initiative) Organizacja Inicjatywy Obrony Strategicznej SDIO rozpoczęła prace nad stworzeniem zminiaturyzowanej wersji KKV, oznaczonej jako LEAP. Celem projektu było stworzenie pierwszego na świecie małego pojazdu KKV, wykorzystującego najnowsze osiągnięcia technologii. Następnie planowano zademonstrowanie jego efektywności podczas serii intensywnych testów. Intencją projektu LEAP było stworzenie takiego rozwiązania, aby mogło zostać skutecznie zastosowane na pociskach antybalistycznych wystrzeliwanych z baz lądowych i wyrzutni umieszczonych w przestrzeni kosmicznej, co w ówczesnym czasie zaproponowane zostało jako Strategiczny System Obronny. Wysiłki skupione zostały na zmniejszeniu wagi i rozmiarów pojazdu KKV, który w 1986 roku zaprezentowała armia Stanów Zjednoczonych. Ważył on około 200 kilogramów, natomiast program LEAP zakładał, że ciężar ten zmniejszony zostanie do zaledwie około 10 kilogramów. W pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku projekt zaczął odnosić znaczące sukcesy na polu redukcji rozmiarów i ciężaru (masa zmniejszona została do mniej niż 20 kilogramów), jak również implementacji najnowszych nisko kosztowych, zminiaturyzowanych układów elektronicznych. Udało się także opracować nowe techniki spawania małych, odpornych na wysokie ciśnienia przewodów rurowych oraz zbiorników dla paliwa dla silników systemu manewrowego ASAS (Advanced Solid Axial Stage), utrzymującego pojazd na kursie przechwycenia. Zminiaturyzowano także dysze wylotowe oraz zawory odcinające paliwo stałe od poszczególnych motorów.
        Prace nad osiowym systemem manewrowym ASAS, utrzymującym lekki pocisk egzosferyczny LEAP na kursie przechwytującym, rozpoczęły się pod koniec lat 80-tych XX wieku w Organizacji Inicjatywy Obrony Strategicznej SDIO. System miał być przeznaczony dla rakiet z głowicą kinetyczną LEAP, odpalanych z wyrzutni znajdujących się w przestrzeni kosmicznej. Projekt przede wszystkim skupiał się na zminimalizowaniu rozmiarów systemu ASAS i na maksymalnym obniżeniu kosztów jego produkcji, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej niezawodności. W 1992 roku prace dobiegły końca i można było rozpocząć pierwsze testy, jednakże finansowanie projektu czasowo zostało wstrzymane na skutek zmiany sytuacji geopolitycznej, związanej z upadkiem Związku Radzieckiego. W 1991 roku Organizacja Inicjatywy Obrony Strategicznej SDIO (w 1993 roku przekształcona została w Organizację Obrony Przeciwko Rakietom Balistycznym BMDO - Ballistic Missile Defense Organization), wraz z marynarką wojenną Stanów Zjednoczonych, rozpoczęła inny projekt, mający na celu zastosowanie technologii LEAP w pociskach przeciwlotniczych z serii RIM-2 Terrier. Program miał dać odpowiedzi na pytania, jakie rozwiązania technologiczne powinny być wprowadzone do morskich rakiet antybalistycznych ABM (Anti-Ballistic Missile) i czy w ogóle możliwe jest stworzenie morskiego systemu antybalistycznego. Projekt ten był wyrazem zmiany priorytetów w ramach Inicjatywy Obrony Strategicznej po upadku Związku Radzieckiego. Akcent ze stworzenie globalnego systemu obrony przeniesiony został na grunt regionalny. Tym samym w 1991 roku Inicjatywa Obrony Strategicznej zastąpiona została programem Globalnej Ochrony przed Ograniczonymi Atakami GLAPS (Global Protection Against Limited Strikes). Prowadzone w latach 1992 - 1995 testy wykazały, że rozwiązania opracowane w ramach zawieszonego programu ASAS są odpowiednie dla rakiet morskiego systemu antybalistycznego, co zaowocowało wznowieniem jego finansowania.
        Pierwsze próby odbyły się u wybrzeży Kalifornii na krążowniku USS Jouett (CG 29), należącym do typu Belknap. Łącznie przeprowadzono cztery serie lotów testowych, używając zmodyfikowanych wersji rakiet RIM-2 Terrier. Wyposażone one były w dodatkowy silnik trzeciego stopnia, opracowany przez firmę Thiokol Chemical Company, który wynosił lekki pocisk egzosferyczny LEAP z systemem ASAS na tor lotu rakiety balistycznej. Silnik napędzany był paliwem stałym, a wektor gazów wylotowych mógł być kontrolowany dzięki systemowi TVC (Thrust Vector Control). Podczas testów podjęto dwie, nieskuteczne próby przechwycenia celu, jednakże sam systemem ASAS spisywał się bardzo dobrze, pomyślnie przechodząc testy w bazie lotniczej Edwards Air Force Base, polegające na utrzymywaniu w powietrzu głowicy kinetycznej LEAP.
        Testy przeprowadzone przez marynarkę wojenną w latach 1992 - 1995 ocenione zostały w pozytywny sposób. Z tego względu rakiety wyposażone w lekki pocisk egzosferyczny LEAP z systemem ASAS zaczęły być brane pod uwagę jako poważny kandydat do programu NTW. W połowie lat 90-tych XX wieku przeprowadzone zostały analizy kosztów i operacyjnej skuteczności różnych rozwiązań alternatywnych względem pocisków z głowicą kinetyczną LEAP. W ich wyniku zdecydowano, że rakiety z lekkim pociskiem egzosferycznym LEAP i systemem ASAS włączone zostaną do istniejącego już programu modernizacji systemu AEGIS, zwiększającego zasięg wykrywania i śledzenia na dalekich dystansach LRS&T (Long-range Search and Track). W efekcie powstał pokrewny projekt ALI (AEGIS-LEAP Intercept), który skupiał się na stworzeniu sieci AEGIS BMD. Był on częścią programu NTW, którego początek datuje się na 1995 rok. W jego ramach miały powstać nowe rakiety antybalistyczne model SM-3, których projekt opierał się na rozwiązaniach zastosowanych w serii SM-2ER Block IVA.
        Marynarka wojenna zdecydowała się na podzielenie programu antybalistycznego NTW w zakresie budowy rakiet na dwie fazy. W pierwszej z nich miały powstać pociski w wersji Block I, odpowiadające na aktualnie występujące zagrożenia, a w drugiej w wersji Block II, będącej przyszłościową konstrukcją, w znaczny sposób zmodernizowaną względem pierwszej serii. Na początku programu NTW pierwsza faza otrzymała pełne finansowanie i prowadzone były intensywne prace rozwojowe nad przedprodukcyjnymi rakietami model RIM-161A Standard Missile 3 (SM-3 Block I). Z kolei druga faza była projektem badawczym, w ramach którego dopiero miano zdefiniować konkretne wymagania i parametry dla konstrukcji serii Block II.
        Pierwszy próbny lot rakiety model RIM-161A Standard Missile 3 (SM-3 Block I) odbył się we wrześniu 1999 roku. W czasie testu, zakończonego pełnym sukcesem, sprawdzana była wytrzymałość konstrukcji. W lipcu 2000 roku marynarka wojenna ogłosiła, że krążowniki USS Lake Erie (CG 70) i USS Port Royal (CG 73) wybrane zostały na platformy do przyszłych testów rakiet. Wówczas zamierzano także ocenić efektywność serii SM-3 Block I, włączając w to sprawdzenie działania silnika trzeciego stopnia, mającego wynieść głowicę kinetyczną LEAP na tor lotu pocisku balistycznego. Nie planowano podjęcia zestrzelenia celu i do stycznia 2001 roku przeprowadzono dwa wystrzelenia z instalacji lądowych, w których sukcesem zakończył się lot trzeciego stopnia i separacja lekkiego pocisku egzosferycznego LEAP. W styczniu i czerwcu 2002 roku odbyły się pierwsze, pełnoskalowe próby przedprodukcyjnych rakiet model RIM-161A Standard Missile 3. W ich czasie zestrzelone został pociski balistyczne, co było głównym celem testów. Sukces ten pozwolił na rozpoczęcie kolejnego etapu prób, prowadzonych z pokładów dwóch wybranych krążowników.
        W listopadzie 2002 roku z pokładu jednostki odpalono kolejny pocisk, który podobnie jak w dwóch poprzednich przypadkach skutecznie zestrzelił rakietę balistyczną, wystrzeloną z poligonu rakietowego Pacific Missile Range Facility na wyspie Kauai na Hawajach. Tym razem jednak zestrzelenia dokonano w początkowej fazie lotu, wynoszącej ładunek bojowy do wyższych warstw atmosfery, oceniając czas reakcji załogi i systemu AEGIS BMD na zagrożenie. Kolejnym sprawdzanym elementem była skuteczność pocisków SM-3 Block I w przypadku, gdy wcześniej zaprogramuje się konkretny punkt, w który cel ma zostać uderzony (uderzenie punktowe). Dla tego testu wybrano punkt nieco z przodu od środka rakiety balistycznej, co spowodowało, że uderzenie kompletnie zniszczyło sekcję naprowadzającą. W czerwcu 2003 roku z pokładu USS Lake Erie (CG 70) przeprowadzono kolejną próbę z pociskiem model RIM-161A Standard Missile 3. Miała ona pokazać skuteczność działania systemu naprowadzania oraz separacji lekkiego pocisku egzosferycznego LEAP z nowym systemem manewrowym SDACS (Solid Divert and Attitude Control System). Pocisk SM-3 Block I miał zestrzelić rakietę balistyczną, wystrzeloną z wyspy Kauai. Sukces próby był połowiczny, gdyż cały lot odbył się zgodnie z przewidywaniami, separacja głowicy kinetycznej LEAP była udana, jednakże nie doszło do przechwycenia celu. W grudniu 2003 roku ten sam test został powtórzony i tym razem osiągnięto pełny sukces, niszcząc cel siłą uderzenia w wyższych warstwach atmosfery. Było to już czwarte udane przechwycenie serii SM-3 Block I.
        Pomimo pomyślnego przebiegu prac rozwój programu został nieco zahamowany. Kolejny test z krążownika przeprowadzono dopiero w lutym 2005 roku. Pierwszy raz wykorzystano w nim produkcyjną wersję rakiet model RIM-161B Standard Missile 3 (SM-3 Block IA). Podczas próby miano sprawdzić działanie silnika trzeciego stopnia i dokonać przechwycenia wystrzelonej z poligonu rakietowego Pacific Missile Range Facility na wyspie Kauai na Hawajach rakiety balistycznej. Test zakończył się pełnym sukcesem. W listopadzie 2005 roku zorganizowano kolejną próbę. Tym razem lekki pocisk egzosferyczny LEAP miał za zadanie zestrzelić odłączony od rakiet balistycznej pojazd PBV (Post Boost Vehicle), który w warunkach bojowych mieściłby głowice jądrowe. Trudność polegała na tym, aby system naprowadzania odróżnił PBV od odłączonego stopnia rakiety. Pocisk SM-3 Block IA wystrzelony został z okrętu USS Lake Erie (CG 70) i skutecznie przechwycił cel na wysokości około 160 kilometrów. Taki sam test z pozytywnym skutkiem przeprowadzony został także w czerwcu 2006 roku, a pocisk wystrzelono z krążownika USS Shiloh (CG 67).
        W grudniu 2006 roku miały zostać przeprowadzone dwa kolejne loty, których celem było zestrzelenie rakiet balistycznych. Do ich przeprowadzenia zamierzano wykorzystać wersję systemu AEGIS BMD 3.6 na jednostce USS Lake Erie (CG 70). Obie próby, ze względu na problemy konfiguracyjne systemu, zostały odwołane i z sukcesem przeprowadzono je dopiero w kwietniu 2007 roku. W czerwcu tego samego roku odnotowano kolejne udane zestrzelenie celu za pomocą pocisku z serii SM-3 Block IA, współpracującego z systemem AEGIS BMD 3.6 na niszczycielu USS Decatur (DDG 73), należącym do typu Arleigh Burke. W listopadzie 2007 roku z poligonu rakietowego Pacific Missile Range Facility na wyspie Kauai na Hawajach wystrzelono dwa pociski balistyczne jeden po drugim. Z krążownika USS Lake Erie (CG 70) odpalone zostały dwa pociski z serii SM-3 Block IA i oba uzyskały trafienie. Podobnie jak w poprzednich przypadkach wykorzystano operacyjną wersję systemu dowodzenia i kierowania ogniem AEGIS BMD 3.6. W lutym 2008 roku rakieta wystrzelona z tego samego krążownika zestrzeliła amerykańską uszkodzoną satelitę wojskową USA 193, uderzając w nią na wysokości 234 kilometrów.
        Marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych uzbraja w rakiety z serii SM-3 Block IA krążowniki typu Ticonderoga oraz niszczyciele typu Arleigh Burke, modernizując jednocześnie ich zintegrowany system dowodzenia i kierowania ogniem do standardu AEGIS BMD 3.6.
        W 1999 roku Departament Obrony Stanów Zjednoczonych podpisał z Japońską Agencją obrony (JDA - Japan Defense Agency, w styczniu 2007 roku przekształconą na Ministerstwo Obrony Japonii) porozumienie o współpracy JCR (Joint Cooperative Research), na mocy którego miano prowadzić wspólne prace nad udoskonaleniem pocisków z serii SM-3. Projekt obejmował rozwój czujników, głowicy kinetycznej, silnika drugiego stopnia i pocisku LEAP. W jego ramach Japonia udoskonalała technologie, mające być zastosowane w pociskach serii SM-3 Block II. Niektóre z nich testowane były na rakietach wcześniejszej wersji SM-3 Block I.
        Przystąpienie Japonii do amerykańskiego programu NTW podyktowane było rosnącym zagrożeniem ze strony Korei Północnej i niepokojącym, dynamicznym rozwojem chińskich sił zbrojonych. Względy geograficzne miały tu podstawowe znaczenie. Japonia oddalona jest od Korei Północnej o około 1000 kilometrów, dlatego pocisk balistyczny, lecąc nad japońskie terytorium, musi pokonać sporą część trasy w wyższych warstwach atmosfery. Długi czas tam spędzony daje dogodną okazję do skutecznej neutralizacji zagrożenia przez pociski antybalistyczne wystrzelone z baz lądowych. Długa trasa przelotu umożliwia także zastosowanie bardziej mobilnych rozwiązań, znajdujących się na okrętach. Mogą one wystrzelić swoje pociski na trasie przelotu rakiet balistycznych, niszcząc je znacznie wcześniej. System opracowywany w ramach programu NTW okazał się z punktu widzenia Japonii doskonałym rozwiązaniem północnokoreańskiego problemu. Raport dla Kongresu Stanów Zjednoczonych z 2000 roku wyraźnie zaznaczał, że cztery okręty uzbrojone w pociski antybalistyczne z serii SM-3 Block I (najprawdopodobniej chodziło o cztery niszczyciele typu Kongou) będą w stanie zapewnić Japonii niemal pełną ochronę przed rakietami balistycznymi. Z kolei z wykorzystaniem serii SM-3 Block II pełna ochrona będzie mogła być prowadzona przez jeden niszczyciel, pod warunkiem jego ulokowania w odpowiednim miejscu.
        Współpraca amerykańsko-japońska w zakresie pocisków antybalistycznych ABM trwała już od 1987 roku, kiedy podpisane zostało porozumienie o partycypowaniu Japonii w badaniach nad tego rodzaju rakietami w ramach Inicjatywy Obrony Strategicznej SDI. W grudniu 1993 roku utworzona została amerykańsko-japońska grupa robocza, na forum której regularnie dyskutowano sprawy związane z utworzeniem rakietowewgo systemu antybalistycznego, jego politycznych konsekwencji i zagrożeń z nimi związanych.
        Projekt JCR obejmował cztery płaszczyzny współpracy. Pierwsza z nich dotyczyła opracowania nowej, zaawansowanej osłony nosowej dla pocisku LEAP. W marcu 2006 roku przeprowadzono jej pierwszy test. Z krążownika USS Lake Erie (CG 70) wystrzelony został pocisk model RIM-161A Standard Missile 3 (SM-3 Block I), który wyposażony był w nową osłonę i pojazd badawczy JCTV-1 (Joint Control Test Vehicle-1) w miejsce głowicy kinetycznej LEAP. JCTV-1 złożony był z wielu różnych czujników i kamer, za pomocą których chciano zmierzyć parametry lotu pocisków oraz przebieg separacji osłony nosowej i jej odporność na wysokie temperatury. Próbny lot zakończył się sukcesem, a wynik wykonanych pomiarów był zadowalający. Drugą płaszczyzną współpracy w ramach projektu JCR było opracowanie nowego, bardziej zaawansowanego dwukolorowego systemu obserwacji i naprowadzania w podczerwieni FLIR (Forward-Looking InfraRed). Trzecim elementem była wspólna praca nad systemem manewrowym pocisku LEAP, polegająca na określeniu komponentów, które potencjalnie należałoby rozwijać w ramach projektu JCR. W maju 2006 roku Japonia rozpoczęła pierwsze próby komponentów, które w przyszłości mogłyby zostać użyte w nowym systemie manewrowym. Ostatnią płaszczyzna kooperacji było stworzenie nowego silnika drugiego stopnia, umieszczonego w szerszym kadłubie (0,53 metra). Założono, że nowy napęd powinien radykalnie zwiększyć szybkość i zasięg pocisków serii SM-3 Block II względem wersji SM-3 Block I.
        Współpraca amerykańsko-japońska w ramach programu JCR zakończyła się w marcu 2007 roku. Między innymi zaowocowała ona tym, że na początku 2004 roku Japonia zdecydowała się na zakup dziewięciu pocisków model RIM-161B Standard Missile 3 (SM-3 Block IA) za kwotę 459 milionów dolarów. Transakcja obejmowała także przekazanie części zamiennych, dokumentacji technicznej oraz przebudowę niszczycieli typu Kongou, które miały otrzymać system AEGIS BMD 3.6. Obecnie Japonia samodzielnie produkuje rakiety z serii SM-3 Block IA.
        W grudniu 2007 roku na świeżo zmodernizowanym niszczycielu "Kongou" (DDG 173) przeprowadzono pierwszy japoński test pocisków z serii SM-3 Block IA, którego celem było sprawdzenie działania usprawnionego systemu AEGIS BMD 3.6. Rakieta balistyczna, służąca za cel, wystrzelona została z poligonu rakietowego Pacific Missile Range Facility na wyspie Kauai na Hawajach. Pocisk wystrzelony z japońskiego okrętu przechwycił ją na wysokości około 160 kilometrów. W listopadzie 2008 roku odbyła się druga, zakończona niepowodzeniem próba, tym razem z niszczyciela "Choukai" (DDG 176). W październiku 2009 roku przeprowadzono trzeci test na jednostce "Myoukou" (DDG 175), w czasie którego pocisk SM-3 Block IA przechwysił cel. Wszystkie japońskie okręty typu Kongou uzbrojone zostały w rakiety model RIM-161B Standard Missile 3 (SM-3 Block IA) i otrzymały zmodyfikowany zintegrowany system dowodzenia i kierowania ogniem AEGIS BMD 3.6.
        Rakiety model RIM-161B Standard Missile 3 (SM-3 Block IA) są konstrukcją trzystopniową na paliwo stałe, która bezpośrednio wywodzi się od pocisków RIM-156B Standard ER (SM-2ER Block IVA). Silnik startowy model Mk 72, dostarczony przez firmę United Technologies Corporation (oddział United Technologies Chemical Systems Division), umieszczony został w długim na 1,82 metra i szerokim na 0,54 metra pierwszym stopniu rakiet. Stopień ten nie posiada stabilizatorów i powierzchni sterowych, a utrzymanie na prawidłowej trajektorii lotu zapewniają cztery dysze typu TVC (Thrust Vector Control), pozwalające kontrolować wektor gazów wylotowych.
        Drugi stopień rakiet z serii SM-3 Block IA ma formę cylindryczną, przejętą z poprzednich wersji pocisków. Zainstalowane są na nim cztery, długie, nieruchome stateczniki w kształcie trapezu. W tylnej części na linii stateczników znajdują się cztery ruchome, niezależne od siebie powierzchnie sterowe, napędzane silniczkami elektrycznymi. Wewnątrz znajduje się także silnik drugiego stopnia firmy Thiokol Chemical Company model Mk 104. W odróżnieniu od poprzedniej odmiany pocisków SM-2ER Block IVA drugi stopień nie ma sekcji naprowadzania, autopilota i bojowej, które przeniesione zostały do trzeciego stopnia i lekkiego pocisku egzosferycznego LEAP.
        Trzeci stopień wyposażony jest w silnik model Mk 136 dostarczony przez firmę ATK (Alliant Techsystems), która w 2001 roku kupiła Thiokol Chemical Company, a jeszcze wcześniej Hercules Aerospace Company. W trzecim stopniu rakiet z serii SM-3 Block IA umieszczona została sekcja naprowadzania. Wyposażona ona jest w ściśle współpracujący z autopilotem komputer naprowadzania. Wykorzystuje on inercyjny (bezwładnościowy) system nawigacyjny i wspomagany jest także przez odbiornik i procesor przetwarzający sygnały z satelitarnego systemu nawigacyjnego GPS-NAVSTAR (Global Positioning System – NAVigation Signal Timing And Ranging). Ponadto rakiety model RIM-161B Standard Missile 3 mogą być kierowane komendowo. Radary systemu AEGIS BMD 3.6 utrzymują w paśmie S łączność radiową z pociskiem, wysyłając informacje o celu (wiązki prowadzące), dzięki którym możliwe jest bierzące korygowanie trajektorii lotu.
        Ostatnim elementem jest lekki pocisk egzosferyczny LEAP, wyposażony w system manewrowy SDACS, który opracowała firma ATK. Złożony on jest z czterech małych silnikczków i dysz wylotowych, z których każda umieszczona jest w innym kierunku, pozwalając na kierowanie głowicą kinetyczną LEAP w trójwymiarowej przestrzeni. Na samym przedzie umiejscowiony został system obserwacji i naprowadzania działający w podczerwieni FLIR. Umożliwia on pasywne poszukiwanie i śledzenie celów w odległości do 300 kilometrów. System FLIR wspomagany jest przez inercyjną jednostkę nawigacyjną IMU (Inertial Measurement Unit). ostatnim elementem pocisku LEAP jest kinetyczna głowica bojowa KW (Kinetic Warhead), która niszczy wyznaczony cel siłą uderzenia w niego. Według niektórych źródeł pocisk LEAP waży 18,2 kilograma, przechwytując cel z prędkością 14400 kilometrów na godzinę.
        Według dostępnych danych cała konstrukcja rakiet model RIM-161B Standard Missile 3 (SM-3 Block IA) ma 6,55 metra długości i 0,34 metra średnicy. Rozpiętośc powierzchni sterowych wynosi 1,57 metra, natomiast całkowita masa startowa dochodzi do 1501 kilogramów.
        Gdy antena radaru systemu AEGIS BMD 3.6 wykryje wrogą rakietę balistyczną, system ten oblicza rozwiązanie ogniowe dla pocisku z serii SM-3 Block IA i wydaje komendę do odpalenia. Silnik startowy pierwszego stopnia uruchamiany jest wewnątrz kontenera pionowej wyrzutni VLS (Vertical Launching System). Zaraz po starcie rakieta nawiązuje z okrętem łączność radiową w paśmie S. Pierwszy stopień odłączany jest w momencie, gdy całe paliwo stałe zostanie zużyte. Po odczepieniu następuje zapłon silnika drugiego stopnia, dzięki któremu pocisk pokonuje niższe warstwy atmosfery. W tym czasie nadal kierowany jest komendowo za pomocą otrzymywanych drogą radiową (pasmo S) informacji oraz na podstawie danych uzyskanych z systemu GPS-NAVSTAR. Po wypaleniu się paliwa stałego następuje odczepienie silnika drugiego stopnia i pracę rozpoczyna silnik trzeciego stopnia. Działa on w sposób dwuzapłonowy. Dzięki pierwszemu zapłonowi lekki pocisk egzosferyczny LEAP wynoszony jest do wyższych warstw atmosfery. Po zakończeniu ciągu uruchamia się system kontroli położenia, który wychyla trzeci stopień do dołu, tak aby można było odrzucić osłonę nosową pocisków, zakrywającą pocisk LEAP z systemem naprowadzania FLIR. Następnie trzeci stopień powraca do pierwotnego położenia i następuje drugi zapłon. W czasie jego pracy ciągle utrzymywana jest łączność radiowa, na podstawie której, podobnie jak z systemu GPS-NAVSTAR, mogą być wprowadzane poprawki do kursu, tak aby skutecznie przechwycić cel. Na 30 sekund przed uderzeniem głowica kinetyczna LEAP jest uwalniana i uruchamia się system manewrowy SDACS oraz system FLIR, który rozpoczyna poszukiwanie obiektu do zniszczenia, używając do tego danych o celu zaprogramowanych przed odpaleniem z okrętu. Na ich podstawie procesor przetwarzania danych odróżnia pojazd PBV rakiety balistycznej od odczepionego od niego silnika ostatniego stopnia. Dane o wykrytym i śledzonym celu przekazywane są do komputera kontrolującego system SDACS, który naprowadza głowicę kinetyczną na obiekt.
        W 2004 roku podjęta została decyzja o rozpoczęciu prac nad udoskonaloną wersją rakiet, oznaczoną jako RIM-161C Standard Missile 3 (SM-3 Block IB). Ich konstrukcja miała odpowiadać na nieustanny postęp w dziedzinie budowy rakiet balistycznych. Program rozwojowy serii SM-3 Block IB rozpoczął się w 2007 roku. Zastosowano w nim kilka rozwiązań, które były opracowywane w ramach współpracy amerykańsko-japońskiej. Prace nad serią SM-3 Block IB dobiegły końca w 2009 roku i konstrukcja była gotowa do przeprowadzenia pierwszych próbnych lotów, które być może odbędą się w 2010 roku. Powodzenie testów najpradopodobniej zaowocuje uzbrojeniem w te pociski okrętów marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych.
        W stosunku do poprzedniej serii zaszły trzy zasadnicze zmiany. Pierwszą było wprowadzenie nowego, dwukolorowego systemu obserwacji i naprowadzania w podczerwieni FLIR. Drugą, zainstalowanie nowocześniejszego procesora przetwarzania danych dla FLIR. Obe te elementy pozwalają na lepszą akwizycję danych o celu i doskonalszą możliwość odróżnienia pojazdu PBV od odłączonego ostatniego stopnia rakiety balistycznej i od celów pozornych (wabików). Trzecią, ostatnią zmianą było wprowadzenie systemu manewrowego TDACS (Throttling Divert and Attitude Control System). Oprócz czterech silnikczków z dyszami ustawionymi w różnych kierunkach, posiada on także sześć dodatkowych silniczków z dyszami, które utrzymują pocisk LEAP w stanie wyrównania kątowego względem celu.
        Koniec współpracy amerykańko-japońskiej w ramach porozumienia JCR, który nastąpił w marcu 2007 roku, nie oznaczał wycofania się Japonii z programu dalszego rozwoju pocisków z serii SM-3. Już w 2006 roku zawarte zostało nowe porozumienie SCDP (SM-3 Cooperative Development Project). Na jego mocy oba kraje dzielą się kosztami prac rozwojowych i testów, wspólnie rozwijając projekt rakiet model RIM-161D Standard Missile 3 (SM-3 Block IIA), bezpośrednio opierając się na wynikach osiągniętych w ramach wcześniejszego projektu JCR. Tym samym rozwiązania wówczas wspólnie opracowywane mają znaleźć się w nowych pociskach. Jednocześnie wprowadzane są modyfikacje do systemu AEGIS BMD 3.6, dzięki którym będzie on mógł współpracować z nowymi rakietami. Pierwszy próbny lot nowych pocisków wstępnie zaplanowany został na 2012 rok, a wejście do służby na 2016 rok.
        Rakiety model RIM-161D Standard Missile 3 (SM-3 Block IIA) mają mieć kadłub o średnicy 0,53 metra z nowym silnikiem drugiego stopnia, co ma w znaczący sposób zwiększyć prędkość i zasięg pocisków względem poprzednich wersji. Bardzo istotne zmiany zajdą w przedniej części konstrukcji, która otrzyma nową osłonę nosową, pod którą znajdować się będzie wielogłowicowy pojazd niszczący MKV (Multiple Kill Vehicle) z unowocześnionym dwukolorowym systemem obserwacji i naprowadzania w podczerwieni FLIR oraz udoskonalonym systemem manewrowym. Prace nad systemem kinetycznym MKV prowadzone są przez firmy Raytheon i Lockheed-Martin pod nadzorem Agencji Obrony Antybalistycznej MDA (Missile Defense Agency. Powstała ona w 2002 roku z przekształcenia Organizacji Obrony Przeciwko Rakietom Balistycznym BMDO). System ten ma być zdolny do niszczenia głowic bojowych rakiet balistycznych wraz z ich pomocniczym systemem przenikania obrony antybalistycznej (system celów pozornych, wabików).
        Pociski antybalistyczne ABM z serii SM-3 są konstrukcją niezwykle elastyczną w użyciu. Mogą one niszczyć rakiety balistyczne w startowej, przelotowej lub końcowej fazie lotu. Umieszczenie systemu na okrętach pozwoliło na osiągnięcie dużej mobilności, dając możliwość skutecznej odpowiedzi w zmieniających się warunkach bojowych. Szczególne znaczenie może mieć to we wczesnej fazie konfliktu, daleko od własnych baz, gdzie wyrzutnie lądowe nie byłyby w stanie zneutralizować zagrożenia w odpowiednim czasie. Ochrona ze strony pocisków serii SM-3 może rozpościerać się na cały region geograficzny, zachowując jednocześnie zdolność do wykonywania innego rodzaju zadań, jak chociażby obrony przed pociskami przeciwokrętowymi. Dzięki tym pociskom marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych odgrywa istotną rolę w Systemie Obrony Antybalistycznej BMD, natomiast japońska flota jest ważnym elementem obrony przed zagrożeniami ze strony Korei Północnej i Chin.

TYPY OKRĘTÓW
PODWODNYCH

Myśliwskie
okręty podwodne:

.:Agosta
.:Amethyste
.:Galerna
.:Han
.:Los Angeles
.:Ming
.:Romeo
.:Rubis
.:Seawolf
.:Song
.:Swiftsure
.:Trafalgar
.:Upholder
.:Victoria
.:Walrus
.:Zeeleeuw

Balistyczne
okręty podwodne:

.:Benjamin Franklin
.:Delta
.:Ethan Allen
.:George Washington
.:Hotel
.:Jin
.:L'Inflexible
.:Lafayette
.:Le Redoutable
.:Le Triomphant
.:Ohio
.:Resolution
.:Typhoon (Tajfun)
.:Vanguard
.:Xia
.:Yankee (Jankes)


UZBROJENIE

Rakiety balistyczne
typu SLBM:

.:JL (Ju Lang)
.:Polaris
.:Poseidon
.:Seria M
.:SS-N-4 Sark
.:SS-N-5 Sark
.:SS-N-6 Serb
.:SS-N-8 Sawfly
.:SS-N-17 Snipe
.:SS-N-18 Stingray
.:SS-N-20 Sturgeon
.:SS-N-23 Skiff
.:Trident

Rakiety
przeciwokrętowe:

.:Hsiung Feng
.:Naval Strike Missile
.:SSM-1B
.:SSM-700K Hae Sung
.:xGM-84 Harpoon

Pociski manewrujące:

.:Hyunmoo III
.:xGM-109 Tomahawk

Rakietotorpedy:

.:ASROC
.:Hong Sahng-uh
.:SUBROC

Torpedy:

.:Mk 44
.:Mk 46
.:Mk 50 Barracuda
.:Mk 54 MAKO
.:MU 90 Impact
.:Stingray

Rakiety
przeciwlotnicze:

.:Evolved Sea Sparrow
.:Rolling Airframe Missile
.:Sea Sparrow
.:Standard Missile

Zestawy obrony
bezpośredniej CIWS:

.:Meroka
.:Mk 15 Phalanx
.:SGE-30 Goalkeeper

Amunicja:

.:BTERM
.:EX-171 (Mk 171)
.:Vulcano


RÓŻNE ARTYKUŁY

.:Forty-one for freedom
.:Koncepcja MEKO
.:Projekt 621
(typ Gawron)
.:Radary serii
BridgeMaster E
.:SSBN-X
.:US Navy SLBM
.:Wypadki i awarie SSBN


INNE

.:Strona główna
.:Linki

Współczesne okręty wojenne
Copyright © Mateusz Ossowski