TYPY OKRĘTÓW
NAWODNYCH

Lotniskowce:

.:Centaur
.:Chakri Naruebet
.:Charles de Gaulle
.:Clemenceau
.:Enterprise
.:Giuseppe Garibaldi
.:Hermes
.:Invincible
.:John F. Kennedy
.:Kitty Hawk
.:Kuznetsov
.:Nimitz
.:Principe de Asturias
.:Sao Paulo
.:Viraat

Krążowniki:

.:Jeanne d'Arc
.:Kara
.:Kiev (Kijów)
.:Kirov
.:Slava
.:Ticonderoga
.:Vittorio Veneto

Niszczyciele:

.:Arleigh Burke
.:Atago
.:Audace
.:Cassard
.:Charles F. Adams
.:Delhi
.:Georges Leygues
.:Iroquois
.:Kashin
.:KDX-1
(Kwanggaeto-Daewang)
.:KDX-2
(Chungmugong Yi Sun-shin)
.:KDX-3
(Sejong-Daewang)
.:Keelung
.:Kidd
.:Kimon
.:Kongou
.:Lanzhou
.:Luda
.:Luhai
.:Luhu
.:Luigi Durand de la Penne
.:Lujang
.:Lutjens
.:Maraseti
.:Perth
.:Rajput
.:Sheffield
.:Sovremenny
.:Spruance
.:Suffren
.:Tourville
.:Tribal
.:Udaloy (Udałoj)

Fregaty:

.:Adelaide
.:Al Madinah
.:Al Riyadh
.:Almirante Brown
.:Álvaro de Bazán
.:Anzac
.:Aradu
.:Artigliere
.:Barbaros
.:Brahmaputra
.:Brandenburg
.:Bremen
.:Broadsword
.:Cheng Kung
.:De Zeven Provincien
.:Duke
.:Elli
.:Floreal
.:Fridtjof Nansen
.:Godavari
.:Halifax
.:Hydra
.:Jacob van Heemskerck
.:Jianghu
.:Jiangwei
.:Kang Ding
.:Karel Doorman
.:Kortenaer
.:Krivak
.:La Fayette
.:Lekiu
.:Lupo
.:Maestrale
.:Naresuan
.:Neustrashimy (Nieustraszimyj)
.:Niteroi
.:Oliver Hazard Perry
.:Sachsen
.:Santa María
.:Soldati
.:Talwar
.:Thetis
.:Tromp
.:Ulsan
.:Valour
.:Vasco da Gama
.:Venti
.:Wielingen
.:Yavuz

Korwety:

.:Niels Juel
.:Visby

Seria M

| M-1 | M-2 / M-20 | M-4A / M-4B | M-45 | M-5 / M-51 | dane taktyczno-techniczne | rysunki |

ostatnia aktualizacja: 15.04.2006 r.

M-45:

        Rakiety model M-45, wraz z M-4A i M-4B, są przedstawicielami czwartej generacji pocisków balistycznych wykorzystywanych przez marynarkę wojenną Francji SLBM (Submarine-Launched Ballistic Missile), znanych także jako MSBS (Mer-Sol Balistique Strategique). Obecnie są one jedynymi rakietami, które znajdują się w służbie w francuskiej flocie. Opracowane one zostały przez firmę EADS Space Transportation, należącą do firmy EADS (European Aeronautic Defence and Space company). Podwykonawcą odpowiedzialnym za silniki było konsorcjum G2P, w skład którego wchodziła firma Snecma Propulsion Solide oraz firma SNPE Materiaux Energentiques.
        Decyzja o wprowadzeniu do służby ulepszonych rakiet czwartej generacji M-45 podjęta została po to, by francuskie pociski balistyczne były w stanie skutecznie przeciwstawić się systemom anty balistycznym, mającym pojawić się na początku XXI wieku. Istotnym wymogiem było nie tylko opracowanie odpowiednich systemów przeciwdziałania obronie powietrznej, ale także zwiększenie zasięgu i zastosowanie nowych głowic bojowych. Wpływ na decyzję o rozpoczęciu prac nad M-45 mogła mieć planowana i ogłoszona przez prezydenta Francji Jacques'a Chirac'a w lutym 1996 roku modernizacja sił zbrojnych. Na jej mocy w latach 1997 - 2002 z francuskiego wojska wycofane zostały przestarzałe systemy uzbrojenia, natomiast pozostałe zmodernizowano. Również w lutym 1996 roku zdecydowano o pozbyciu się wszystkich pocisków balistycznych Model S-3D, które były jedynymi stacjonującymi na lądzie rakietami w arsenale. Tym samym na marynarkę wojenną spadł główny ciężar zapewnienia ochronnego parasola strategicznego. By wywiązać się z tego zadania istniała potrzeba posiadania nowocześniejszych rakiet, takich jak M-45, będących ulepszoną wersją pocisków czwartej generacji M-4. Likwidacja lądowego systemu strategicznego i całkowite jego przeniesienie na okręty podwodne dawało nie tylko większą żywotność, ale także większe oszczędności.
        Pierwsze zwiastuny wdrożenia w życie prac badawczych nad M-45 pojawiły się już w marcu 1986. Wówczas z okrętu podwodnego wystrzelono rakietę z serii M-4, która przeleciała około 6000 kilometrów, co było wynikiem o 1000 kilometrów lepszym od osiągnięć modelu M-4B. Prawdopodobnie lot ten wykonany został bez ładunku w postaci kapsuł z głowicami termojądrowymi z rodziny TN-70/TN-71. Pozwoliło to na zaoszczędzeniu na wadze pocisku i umożliwiło przelecenie tak dużej odległości. Po tej próbie, w 1988 roku pojawiły się propozycje, żeby serię M-4 zaadoptować do wykorzystywania na lądzie. Miało to się odbyć kosztem budowy pocisków S-4, mających być następcami wystrzeliwanych z lądu rakiet S-3D. W 1994 roku przedstawiony został projekt wariantu lądowego rakiet M-45, jednak ostatecznie pomysł ten został odrzucony, podobnie jak projekt S-4, a seria M-4 stała się podstawą tylko do opracowania trzeciej wersji pocisków czwartej generacji model M-45, wykorzystywanych przez marynarkę wojenną.
        Program budowy pocisków model M-45 rozpoczął się w pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku. Spory wpływ na jego przebieg miały cięcia budżetowe dokonane przez francuski rząd w 1992 roku, który wskazał właśnie na M-45, jako na projekt który trzeba ponownie podliczyć. Plany konstrukcyjne w pełni oparte zostały o rakiety z serii M-4, przez co okres projektowy nie trwał długo. Zastosowanie sprawdzonych na serii M-4 rozwiązań pozwoliło także na krótki program testowy, który objął tylko jeden start. Próba odbyła się w lutym 1995 roku z pierwszego okrętu typu Le Triomphant, który wodowany został w marcu 1994 roku. Test miał miejsce w specjalnej strefie wystrzeliwania pocisków balistycznych w Zatoce Gaskońskiej na Półwyspie Bretońskim. Pociski model M-45 przekazane zostały marynarce wojennej Francji w październiku 1996 roku, natomiast oficjalne wejście do służby miało miejsce wiosną 1997 roku, kiedy jednostka "Le Triomphant" (S 616) wyszła w pierwszy patrol bojowy. W połowie pierwszej dekady XXI wieku w arsenale floty rakiety M-45 stanowiły 75 procent wszystkich pocisków, by w lipcu 2006 roku, po wycofaniu okrętu typu L'Inflexible, stać się jedynym uzbrojeniem tego rodzaju. Tym samym jest to jedyna broń wykorzystywana w patrolach odstraszających balistycznych okrętów podwodnych drugiej generacji typu Le Triomphant. Planowaną datą wycofania ze służby M-45 jest 2010 rok. Wtedy marynarka wojenna Francji otrzyma nowe rakiety model M-51, z myślą o których zbudowano typ Le Triomphant.
        Rakiety model M-45 są trzystopniowymi pociskami na paliwo stałe. Do ich konstrukcji wykorzystane zostały plany serii M-4, dlatego gabaryty pozostały niezmienione. Długość wynosi 11,05 metra, natomiast średnica 1,93 metra. Zasięg M-45 zwiększony został do 3330 mil morskich, czyli około 6000 kilometrów. Wynik ten nie pozwolił jednak na klasyfikacje tych pocisków jako interkontynentalne ICBM (InterContinental Ballistic Missile). Podobnie jak seria M-4 są to rakiety średniego zasięgu IRBM (Intermediate-Range Ballistic Missile). Masa całkowita, podobnie jak gabaryty, pozostała niezmieniona i jest równa 35000 kilogramów. Z uwagi na zastosowanie takiej samej konstrukcji jak w serii M-4, przebieg lotu jest identyczny z poprzednimi rakietami czwartej generacji i składa się z fazy startowej, przelotowej i dostarczenia ładunków bojowych w wyznaczony punkt.
        Pierwszy i drugi stopień pocisków M-45 jest identyczny z tym, zastosowanym na rakietach M-4A oraz M-4B. Pierwszy człon złożony jest z silnika model Type 401, zbiorników na paliwo stałe i pojedynczej obrotowej dyszy z systemem TVC (Thrust Vector Control), która pozwala na kierowanie wektorem gazów wylotowych. Drugi stopień składa się z silnika Type 402 oraz tak jak pierwszy człon ze zbiorników na paliwo stałe i dyszy typu TVC. Wyposażenie trzeciego stopnia pocisków M-45 jest nieco inne od komponentów zastosowanych w dwóch poprzednich wersjach pocisków czwartej generacji M-4A i M-4B. Silnik model Type 403 oraz pojedyncza dysza z systemem TVC się nie zmieniły. Istotną różnicą wprowadzoną w systemach kierujących całym lotem pocisków było zastosowanie nowego inercyjnego systemu naprowadzania, dzięki któremu dokładność M-45 zwiększyła się z 500 metrów na dwóch poprzednich rakietach z serii M-4, do 350 metrów. Podobnie jak w M-4A oraz M-4B, trzeci stopień rakiet M-45 przenosi sześć ładunków bojowych, jednak są one inne od tych w poprzednich pociskach.
        Rakiety model M-45 wyposażone zostały w głowice termojądrowe model TN-75, na których w porównaniu z rodziną TN-70/TN-71 wprowadzonych zostało wiele unowocześnień. Te zmiany były tak radykalne, że TN-75 jest najnowocześniejszą głowicą we francuskim arsenale. W porównaniu z TN-70/TN-71, jak to określili francuscy eksperci z Działu Wyposażenia Militarnego Komisji Energii Atomowej DAM-CEA (Direction des Applications Militaires du Commissariat a l'Energie Atomique), jest to ogromny technologiczny skok. Rozwiązania zastosowane w tych najnowszych głowicach odpowiadają najlepszym konstrukcjom tego typu w Stanach Zjednoczonych i Rosji. Pociski model M-45 zabierają ze sobą sześć ładunków termojądrowych TN-75, które wykorzystywane są w systemie MIRV (Multiple Independently target Reentry). Oznacza to, że każda z głowic przenoszonych przez jeden pocisk może być niezależnie naprowadzana na cel. Tym samym jedna rakieta M-45 może maksymalnie zaatakować sześć celów. Każdy z ładunków ma moc 100 kiloton. Głowice TN-75 są o wiele bardziej zminiaturyzowane niż seria TN-70/TN-71. Dzięki temu możliwe stało się wyposażenie rakiet M-45 w znacznie większą ilość kapsuł RV (Reentry Vehicle), które stanowią wabiki, mające zadanie zmylenia systemów anty balistycznych ABM (Anti-Ballistic Missile). Głowice TN-75 są także znacznie lżejsze, co umożliwiło zwiększenie zasięgu z 5000 kilometrów pocisków M-4B do 6000 kilometrów. Ważą one 115 kilogramów, w porównaniu z 175 kilogramami głowic TN-71, natomiast wraz z kapsułami 230 kilogramów. Ich konstrukcja została wydatnie wzmocniona, dzięki czemu ładunki bojowe stały się mniej podatne na impulsy elektromagnetyczne, które mogą zakłócić prawidłowe wykonanie zadania. Ładunki termojądrowe TN-75 wykonane zostały w technologii "stealth", zmniejszającej możliwość ich wykrycia przez wroga.
        Pociski model M-45 są rakietami bardzo nowoczesnymi, przede wszystkim za sprawą głowic termojądrowych model TN-75. Jako że M-45 są jedynymi pociskami balistycznymi we francuskim arsenale, stanowią one jądro strategicznych sił odstraszania, będąc swego rodzaju parasolem. Jako że Francja nie posiada rakiet balistycznych stacjonujących na lądzie, cały system strategiczny, za sprawą jednostek typu Le Triomphant, jest bardzo żywotny. Daje on bardzo dużą szansę na przetrwanie pierwszego uderzenia wroga. Zasięg M-45, wynoszący 6000 kilometrów, daje bardzo duże możliwości odpowiedzi na atak jądrowy przeciwnika. Wystrzelenie pocisków z wód terytorialnych wroga pozwala na zaatakowanie praktycznie każdego celu na jego terenie, nawet w przypadku tak wielkiego państwa jak Rosja.
        Rakiety M-45 przenoszą sześć głowic model TN-75. Są to ładunki bardzo nowoczesne, a dzięki swemu wyposażeniu dają duże prawdopodobieństwo dolecenia nad cel i jego zniszczenia. Siła wybuchu rzędu 100 kiloton nie pozwala jednak atakować umocnionych podziemnych silosów rakiet interkontynentalnych ICBM. Najlepiej głowice TN-75 sprawdzają się w niszczeniu miast. Dzięki systemowi MIRV, jedna rakieta może zaatakować sześć dużych skupisk ludności. Oczywiście istnieje możliwość wycelowania wszystkich ładunków w jeden cel. Wówczas sześć głowic o sile 100 kiloton czyni większe szkody niż jedna o bardzo dużej mocy, dochodzącej do ponad jednej megatony. Takie charakterystyki sprawiają, że rakiety model M-45 nie są bronią pierwszego uderzenia. Stanowią one jedynie system odstraszający, który może być użyty w przypadku ataku wroga. Ich zadaniem jest uświadomienie potencjalnemu agresorowi, że w razie pierwszego uderzenia na jego państwo spadnie grad pocisków model M-45.
        Nowoczesność M-45 pozwala im na zdecydowanie lepszą ripostę na wzrastające zaawansowanie technologiczne systemów anty balistycznych ABM, niż było to w przypadku poprzednich konstrukcji M-4A oraz M-4B. Wpływ na to ma zastosowanie większej ilości wabików RV i systemów ułatwiających penetrowanie wrogiego terytorium, takich jak wzmocniona konstrukcja głowic TN-75, zmniejszająca możliwość oddziaływania na nie impulsami elektromagnetycznymi. Mimo tak dużego zaawansowania technologicznego, francuscy konstruktorzy pracują już nad kolejną, piątą generacją pocisków, znanych jako M-51.

TYPY OKRĘTÓW
PODWODNYCH

Myśliwskie
okręty podwodne:

.:Agosta
.:Amethyste
.:Galerna
.:Han
.:Los Angeles
.:Ming
.:Romeo
.:Rubis
.:Seawolf
.:Song
.:Swiftsure
.:Trafalgar
.:Upholder
.:Victoria
.:Walrus
.:Zeeleeuw

Balistyczne
okręty podwodne:

.:Benjamin Franklin
.:Delta
.:Ethan Allen
.:George Washington
.:Hotel
.:Jin
.:L'Inflexible
.:Lafayette
.:Le Redoutable
.:Le Triomphant
.:Ohio
.:Resolution
.:Typhoon (Tajfun)
.:Vanguard
.:Xia
.:Yankee (Jankes)


UZBROJENIE

Rakiety balistyczne
typu SLBM:

.:JL (Ju Lang)
.:Polaris
.:Poseidon
.:Seria M
.:SS-N-4 Sark
.:SS-N-5 Sark
.:SS-N-6 Serb
.:SS-N-8 Sawfly
.:SS-N-17 Snipe
.:SS-N-18 Stingray
.:SS-N-20 Sturgeon
.:SS-N-23 Skiff
.:Trident

Rakiety
przeciwokrętowe:

.:Hsiung Feng
.:Naval Strike Missile
.:SSM-1B
.:SSM-700K Hae Sung
.:xGM-84 Harpoon

Pociski manewrujące:

.:Hyunmoo III
.:xGM-109 Tomahawk

Rakietotorpedy:

.:ASROC
.:Hong Sahng-uh
.:SUBROC

Torpedy:

.:Mk 44
.:Mk 46
.:Mk 50 Barracuda
.:Mk 54 MAKO
.:MU 90 Impact
.:Stingray

Rakiety
przeciwlotnicze:

.:Evolved Sea Sparrow
.:Rolling Airframe Missile
.:Sea Sparrow
.:Standard Missile

Zestawy obrony
bezpośredniej CIWS:

.:Meroka
.:Mk 15 Phalanx
.:SGE-30 Goalkeeper

Amunicja:

.:BTERM
.:EX-171 (Mk 171)
.:Vulcano


RÓŻNE ARTYKUŁY

.:Forty-one for freedom
.:Koncepcja MEKO
.:Projekt 621
(typ Gawron)
.:Radary serii
BridgeMaster E
.:SSBN-X
.:US Navy SLBM
.:Wypadki i awarie SSBN


INNE

.:Strona główna
.:Linki

Współczesne okręty wojenne
Copyright © Mateusz Ossowski