TYPY OKRĘTÓW
NAWODNYCH

Lotniskowce:

.:Centaur
.:Chakri Naruebet
.:Charles de Gaulle
.:Clemenceau
.:Enterprise
.:Giuseppe Garibaldi
.:Hermes
.:Invincible
.:John F. Kennedy
.:Kitty Hawk
.:Kuznetsov
.:Nimitz
.:Principe de Asturias
.:Sao Paulo
.:Viraat

Krążowniki:

.:Jeanne d'Arc
.:Kara
.:Kiev (Kijów)
.:Kirov
.:Slava
.:Ticonderoga
.:Vittorio Veneto

Niszczyciele:

.:Arleigh Burke
.:Atago
.:Audace
.:Cassard
.:Charles F. Adams
.:Delhi
.:Georges Leygues
.:Iroquois
.:Kashin
.:KDX-1
(Kwanggaeto-Daewang)
.:KDX-2
(Chungmugong Yi Sun-shin)
.:KDX-3
(Sejong-Daewang)
.:Keelung
.:Kidd
.:Kimon
.:Kongou
.:Lanzhou
.:Luda
.:Luhai
.:Luhu
.:Luigi Durand de la Penne
.:Lujang
.:Lutjens
.:Maraseti
.:Perth
.:Rajput
.:Sheffield
.:Sovremenny
.:Spruance
.:Suffren
.:Tourville
.:Tribal
.:Udaloy (Udałoj)

Fregaty:

.:Adelaide
.:Al Madinah
.:Al Riyadh
.:Almirante Brown
.:Álvaro de Bazán
.:Anzac
.:Aradu
.:Artigliere
.:Barbaros
.:Brahmaputra
.:Brandenburg
.:Bremen
.:Broadsword
.:Cheng Kung
.:De Zeven Provincien
.:Duke
.:Elli
.:Floreal
.:Fridtjof Nansen
.:Godavari
.:Halifax
.:Hydra
.:Jacob van Heemskerck
.:Jianghu
.:Jiangwei
.:Kang Ding
.:Karel Doorman
.:Kortenaer
.:Krivak
.:La Fayette
.:Lekiu
.:Lupo
.:Maestrale
.:Naresuan
.:Neustrashimy (Nieustraszimyj)
.:Niteroi
.:Oliver Hazard Perry
.:Sachsen
.:Santa María
.:Soldati
.:Talwar
.:Thetis
.:Tromp
.:Ulsan
.:Valour
.:Vasco da Gama
.:Venti
.:Wielingen
.:Yavuz

Korwety:

.:Niels Juel
.:Visby

Typ Arleigh Burke (DDG)

| Flight 1 / Flight 2 | Flight 2A | modernizacje | AEGIS BMD | dane taktyczno-techniczne | rysunki | lista okrętów |

ostatnia aktualizacja: 16.08.2010 r.

AEGIS BMD:

        Do zainstalowanego na niszczycielach typu Arleigh Burke zintegrowanego systemu dowodzenia i kierowania ogniem AEGIS (Automatized Electronic Guidance Interconected System) wprowadzonych zostało wiele różnego rodzaju modyfikacji, które usprawniały działanie całej sieci w zakresie zwalczania celów powietrznych. Najdalej idąca modernizacja o nazwie Linebacker zapoczątkowana została w drugiej połowie lat 90-tych XX wieku. Jej celem było przekształcenie systemu przeznaczonego do zwalczania konwencjonalnych zagrożeń powietrznych w morski system obrony anty balistycznej AEGIS BMD (Automatized Electronic Guidance Interconected System Balistic Missile Defense). Powstawał on w ramach programu NTW (Navy Theater Wide), którego drugą częścią było opracowanie pocisków serii SM-3, zwalczających rakiety balistyczne w wyższych warstwach atmosfery. Miał on także kierować rakietami SM-2ER Block IVA, niszczącymi cele w niższych warstwach atmosfery, jednak program rozwojowy tych pocisków anulowano w grudniu 2001 roku.
        Historia systemu AEGIS BMD sięga marca 1983 roku, kiedy w Stanach Zjednoczonych ogłoszona została Inicjatywa Obrony Strategicznej SDI (Strategic Defense Initiative). Jej celem było opracowanie defensywnych rozwiązań, które chroniłyby wszystkie kraje paktu NATO (North Atlantic Treaty Organization) przed balistycznym atakiem ze strony Związku Radzieckiego. Miał on także stanowić alternatywę dla obowiązującej wówczas doktryny Wzajemnego Zagwarantowanego Zniszczenia MAD (Mutual Assured Destruction), która była gwarantem pokoju. W ramach Inicjatywy Obrony Strategicznej SDI prowadzone były prace nad lekkim pociskiem egzosferycznym LEAP (Lightweight ExoAtmospheric Projectile), będącym głowicą kinetyczną. Miał on być na tyle mały, aby można go było zainstalować na rakietach antybalistycznych wystrzeliwanych z baz lądowych i wyrzutni umieszczonych w przestrzeni kosmicznej. Całkowita realizacja Inicjatywy Obrony Strategicznej SDI miała zakończyć się w 2000 roku, jednakże upadek Związku Radzieckiego na początku tal 90-tych XX wieku pokrzyżował te plany. Stany Zjednoczone oraz pozostałe kraje Paktu Północnoatlantyckiego pozostały bez swojego głównego przeciwnika, co było równoznaczne z oddaleniem groźby konfliktu na światową skalę. Tym samym prace nad globalnym system obrony, prowadzone przez Organizację Inicjatywy Obrony Strategicznej SDIO (Strategic Defense Initiative Organization) straciły na znaczeniu. W efekcie w 1991 roku projekt przekształcony został program Globalnej Ochrony przed Ograniczonymi Atakami GLAPS (Global Protection Against Limited Strikes). W jego ramach priorytet uzyskały systemy obronne o zasięgu regionalnym.
        Zmiana koncepcji zaowocowała zainteresowaniem marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych w systemach obrony antybalistycznej, co zaowocowało nawiązaniem współpracy z Organizacją Inicjatywy Obrony Strategicznej SDIO. Zamierzano stworzyć dwuwarstowy system przeznaczony dla krążowników typu Ticonderoga oraz niszczycieli typu Arleigh Burke, które wyposażone były w sieć AEGIS. Jako pierwszy miał być realizowany projekt morskiego systemu obrony antybalistycznej w niższych warstwach atmosfery NATBMD (Navy Area Theater Ballistic Missile Defense). W jego ramach opracowywano rakiety serii SM-2ER Block IVA, a system AEGIS miał otrzymać modernizację opartą na wcześniejszym udoskonaleniu LRS&T (Long-range Search and Track), pozwalającym na kierowanie rakietami o wydłużonym zasięgu.
        Zainicjowanie projektu NATBMD na początku lat 90-trych XX wieku związane było z początkowymi pozytywnymi wynikami testów przeprowadzonych w latach 1992 - 1995. Ich celem było zastosowanie technologii LEAP w pociskach przeciwlotniczych z serii RIM-2 Terrier. Program miał dać odpowiedź na pytanie, czy w ogóle możliwe jest stworzenie morskiego systemu antybalistycznego. Sprawdzano także jakie rozwiązania technologiczne powinny być wprowadzone do morskich rakiet antybalistycznych ABM (Anti-Ballistic Missile). Sukces testów spowodował, że rakiety wyposażone w lekki pocisk egzosferyczny LEAP zaczęły być brane pod uwagę jako poważny kandydat do programu NTW (Navy Theater Wide), będący drugą częścią systemu dwuwarstowego. Projekt ten rozpoczął się w 1995 roku i skupiony był na pociskach serii SM-3, których zadaniem miało być niszczenie rakiet balistycznych w wyższych warstwach atmosfery. Jednocześnie do rozbudowy systemu AEGIS z modernizacją LRS&T włączono pokrewny projekt ALI (AEGIS-LEAP Intercept), który zajmował się opracowaniem sieci AEGIS BMD. W późniejszym czasie miał on stanowić podstawę do działania zarówno dla serii SM-2ER Block IVA, jak i SM-3.
        W lipcu 2000 roku marynarka wojenna ogłosiła, że krążowniki USS Lake Erie (CG 70) i USS Port Royal (CG 73) wybrane zostały na platformy do przyszłych testów systemu AEGIS BMD. Jego instalację zlecono firmie Lockheed-Martin Naval Electronics and Surveillance Systems, obecnie znanej jako Lockheed-Martin Mission Systems & Sensors. Dwie jednostki były konieczne do przeprowadzenia prób, gdyż system potrzebował jednego okrętu do wykrycia wystrzelenia i śledzenia celu i drugiego do odpalenia rakiety antybalistycznej ABM. Zakładano także możliwość detekcji wystrzelenia i śledzenia obiektu przy pomocy radarów lądowych lub samolotu. W tym wypadku do rozpoczęcia procedury odpalenia wystarczał jeden krążownik, jednakże rozwiązanie to nie zostało wprowadzone w życie. W 2002 i 2003 roku jednostki USS Lake Erie (CG 70) i USS Port Royal (CG 73) miały przeprowadzić pierwsze testy rakiet serii SM-2ER Block IVA, jednakże ich program rozwojowy NATBMD nigdy nie wszedł w tą fazę. Został on anulowany w 2001 roku z powodów finansowych i mnożących się problemów technicznych. W efekcie sieć AEGIS BMD współpracuje jedynie z rakietami ABM serii SM-3, których pierwszy test na morzu odbył się w listopadzie 2002 roku.
        Początkowo w ramach programu Linebacker instalowany był system w odmianie AEGIS BMD 3.0, który współpracował z rakietami model RIM-161A Standard Missile 3 (SM-3 Block I). Przystosowany on był jedynie do wykonywania zadań antybalistycznych. Z jego pomocą nie było możliwe prowadzenie konwencjonalnej obrony przeciwlotniczej przed nadlatującymi pociskami przeciwokrętowymi i samolotami. Był to mankament, który przedstawiciele marynarki wojennej mocno krytykowali. Sytuacji nie zmieniła modyfikacja AEGIS BMD 3.03 i istniały poważne obawy co do możliwości współpracy okrętów z innymi jednostkami w większych zespołach. Ostatecznie problem został rozwiązany modernizacją AEGIS BMD 3.6, która dała możliwość zwalczania zarówno rakiet balistycznych jak i prowadzenia konwencjonalnej obrony przeciwlotniczej. Mógł on współpracować z pociskami w wersji RIM-161B Standard Missile 3 (SM-3 Block IA). Pierwsze testy sieci AEGIS BMD 3.6 miały zostać przeprowadzone w grudniu 2006 roku, jednakże problemy konfiguracyjne spowodowały ich przesunięcie na kwiecień 2007 roku. W czerwcu tego samego roku przeprowadzono pierwszą próbą systemu AEGIS BMD 3.6 zainstalowanego na niszczycielu USS Decatur (DDG 73). W późniejszym czasie pojawiła się odmiana AEGIS BMD 3.6.1, której oprogramowanie zawierało modyfikację LRS&T. Dzięki temu oprócz serii SM-3 jednostki mogły korzystać z pocisków SM-2ER Block IV.
        W początkowych planach zakładano, że instalacja zintegrowanego systemu dowodzenia, kierowania ogniem i obrony antybalistycznej AEGIS BMD na okrętach typu Ticonderoga odbywać się będzie w ramach Programu Modernizacyjnego Krążowników CMP (Cruiser Modernization Program). Ograniczona ona miała być do jednostek wybudowanych w wersjach Beseline 3 oraz Baseline 4, gdyż tylko one posiadały trójwspółrzędny radar matrycowo-fazowy model AN/SPY-1B. Poprzednia odmiana AN/SPY-1A nie była w stanie wspomagać oprogramowania AEGIS BMD. Ostatecznie zdecydowano się na niezależną od projektu CMP implementację tego systemu. Co więcej, ograniczona ona została jedynie do pięciu krążowników. Pierwszymi z nich są USS Lake Erie (CG 70) i USS Port Royal (CG 73). Następnie w 2006 roku otrzymała go jednostka USS Shiloh (CG 67), a w 2010 roku przyznano fundusze na modernizację kolejnych dwóch krążowników.
        Na niszczycielach typu Arleigh Burke implementacja systemu AEGIS BMD rozpoczęła się w 2006 roku, kiedy zainstalowano go na trzech jednostkach. Kolejne trzy okręty zmodernizowano w 2007 roku, rok później następne osiem i w 2009 roku jeden, co daje łączną liczbę 15 niszczycieli o numerach taktycznych DDG 53 - DDG 56, DDG 59 - DDG 63, DDG 65, DDG 69, DDG 70 DDG 73, DDG 76 oraz DDG 77. Istotnym jest to, że wszystkie przebudowane niszczyciele należą tylko do wersji Flight 1 i Flight 2. W 2010 roku przeznaczone zostały środki finansowe na modernizację kolejnych czterech niszczycieli, które także należą do odmiany nie wyposażonej w hangar dla śmigłowców. W niedalekiej przyszłości wszystkie okręty typu Arleigh Burke we wszystkich odmianach przechodzić będą program modernizacyjny DDG-51 Mid-life Modernization, który jest podobny do przeznaczonego dla krążowników typu Ticonderoga projektu CMP. W jego ramach planuje się implementację systemu antybalistycznego najprawdopodobniej w wersji AEGIS BMD 4.0.1. Współpracuje on z komputerem przetwarzania danych MMSP (Multi-Mission Signal Processor), który kontroluje radar serii AN/SPY-1. Jednostka MMSP w całości oparta została na powszechnie dostępnej technologii COTS (Commercial Off The Shelf). Komputer ten sprzęga ze sobą w jednym miejscu funkcje sterowania konwencjonalną obroną przeciwlotniczą oraz obroną antybalistyczną, eliminując osobne komputery z oprogramowaniem dla sieci AEGIS BMD. Odmiana AEGIS BMD 4.0.1 tym różni się od wersji 4.0, że może współpracować z rakietami model RIM-161C Standard Missile 3 (SM-3 Block IB). Pierwszymi jednostkami dostosowanymi do wszystkich standardów wyznaczanych przez program modernizacyjny mają być niszczyciele w wersji Flight 2A o numerach taktycznych od DDG 110 do DDG 112. Obecnie znajdują się one w budowie i mają stanowić wzór do implementacji na wszystkich poprzednich okrętach.
        Wykorzystanie operacyjne okrętów z systemem AEGIS BMD do 2020 roku zakłada, że do ochrony Stanów Zjednoczonych przed pociskami balistycznymi wystrzelonymi z krajów Bliskiego Wschodu potrzebne jest stałe utrzymywanie pełnej gotowości bojowej na pięciu jednostkach. Dwie pierwsze służyć mają jako platforma do detekcji i śledzenia wystrzelonych rakiet. Jedna z nich musi stacjonować w Zatoce Perskiej, a druga na Morzu Czarnym. Pozostałe trzy okręty mają być wykorzystywane do odpalania pocisków antybalistycznych serii SM-3. Aby przechwycić cel muszą one być rozstawione na potencjalnej trajektorii lotu rakiety balistycznej. Z tego względu dwa z nich powinny stacjonować na Atlantyku, a jeden na Morzu Północnym lub Morzu Bałtyckim. Założenia te odnoszą się do sytuacji, w której marynarka wojenna stanowi jedyny element tarczy antybalistycznej. Do ich realizacji potrzebnych jest minimum 15 okrętów, działających rotacyjnie w schemacie sześciu miesięcy w służbie antybalistycznej i 12 miesięcy poza nią. Wprowadzenie w przyszłości instalacji lądowych z rakietami serii SM-3 zredukuje minimalną ilość pięciu jednostek, które stale muszą uczestniczyć w operacji antybalistycznej na wodach europejskich.
        Być może w przyszłości działania antybalistyczne wspomogą hiszpańskie fregaty typu Álvaro de Bazán, które są jedynymi okrętami w Europie zdolnymi do przyjęcia oprogramowania AEGIS BMD, gdyż norweskie jednostki typu Fridtjof Nansen wyposażone są w mniejszy radar model AN/SPY-1F, który takiej możliwości nie ma. Innym zagranicznym odbiorcą systemu AEGIS BMD może być Korea Południowa z niszczycielami typu KDX-3 (typ Sejong-Daewang) oraz w przyszłości Australia z fregatami typu Hobart. Obecnie jedynym nie amerykańskim użytkownikiem tego systemu jest Japonia. Zainstalowany on jest na sześciu niszczycielach typu Kongou oraz typu Atago. Zapewniają one obronę niemal całego terytorium Japonii przed rakietami balistycznymi wystrzelonymi z Korei Północnej.
        Okręty z systemem AEGIS BMD są bardzo ważnym elementem sił marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych, szczególnie jeżeli chodzi o niszczyciele typu Arleigh Burke, które wykorzystywane są do wielu różnego rodzaju zadań. Dzięki ich wszechstronnym zdolnościom bojowym w zakresie zwalczania celów podwodnych, nawodnych i powietrznych amerykańska flota zaznacza swoją obecność na całym świecie. Doskonałe wyposażenie okrętów jest niezwykle przydatne na wodach w pobliżu Chin, Iranu oraz Korei Północnej, gdyż w tych rejonach wyznaczone są punkty do operowania w ramach systemu antybalistycznego.
        System AEGIS BMD jest obecnie najlepiej przetestowanym systemem obrony antybalistycznej na świecie. Jest jednocześnie najskuteczniejszym, co wyraża się w największej procentowej liczbie zestrzeleń. Mimo tych osiągnięć system nie jest jeszcze doskonały. Za minus może być uznana konieczność operowania minimum dwoma okrętami, jednym odpowiadającym za detekcję wystrzelenia i śledzenie celu i drugim za odpalenie pocisku antybalistycznego serii SM-3. Pojawiają się także głosy, że pasmo S, wykorzystywane przez anteny radaru serii AN/SPY-1, nie jest najodpowiedniejsze do wykrywania, śledzenia i naprowadzania na cele balistyczne. System AEGIS BMD spisywałby się zdecydowanie lepiej gdyby pracował w paśmie X. Sugestia ta być może wprowadzona zostanie w życie na przyszłych okrętach, których radary będą mogły operować zarówno w paśmie S jak i w paśmie X.

TYPY OKRĘTÓW
PODWODNYCH

Myśliwskie
okręty podwodne:

.:Agosta
.:Amethyste
.:Galerna
.:Han
.:Los Angeles
.:Ming
.:Romeo
.:Rubis
.:Seawolf
.:Song
.:Swiftsure
.:Trafalgar
.:Upholder
.:Victoria
.:Walrus
.:Zeeleeuw

Balistyczne
okręty podwodne:

.:Benjamin Franklin
.:Delta
.:Ethan Allen
.:George Washington
.:Hotel
.:Jin
.:L'Inflexible
.:Lafayette
.:Le Redoutable
.:Le Triomphant
.:Ohio
.:Resolution
.:Typhoon (Tajfun)
.:Vanguard
.:Xia
.:Yankee (Jankes)


UZBROJENIE

Rakiety balistyczne
typu SLBM:

.:JL (Ju Lang)
.:Polaris
.:Poseidon
.:Seria M
.:SS-N-4 Sark
.:SS-N-5 Sark
.:SS-N-6 Serb
.:SS-N-8 Sawfly
.:SS-N-17 Snipe
.:SS-N-18 Stingray
.:SS-N-20 Sturgeon
.:SS-N-23 Skiff
.:Trident

Rakiety
przeciwokrętowe:

.:Hsiung Feng
.:Naval Strike Missile
.:SSM-1B
.:SSM-700K Hae Sung
.:xGM-84 Harpoon

Pociski manewrujące:

.:Hyunmoo III
.:xGM-109 Tomahawk

Rakietotorpedy:

.:ASROC
.:Hong Sahng-uh
.:SUBROC

Torpedy:

.:Mk 44
.:Mk 46
.:Mk 50 Barracuda
.:Mk 54 MAKO
.:MU 90 Impact
.:Stingray

Rakiety
przeciwlotnicze:

.:Evolved Sea Sparrow
.:Rolling Airframe Missile
.:Sea Sparrow
.:Standard Missile

Zestawy obrony
bezpośredniej CIWS:

.:Meroka
.:Mk 15 Phalanx
.:SGE-30 Goalkeeper

Amunicja:

.:BTERM
.:EX-171 (Mk 171)
.:Vulcano


RÓŻNE ARTYKUŁY

.:Forty-one for freedom
.:Koncepcja MEKO
.:Projekt 621
(typ Gawron)
.:Radary serii
BridgeMaster E
.:SSBN-X
.:US Navy SLBM
.:Wypadki i awarie SSBN


INNE

.:Strona główna
.:Linki

Współczesne okręty wojenne
Copyright © Mateusz Ossowski